Azərbaycanda e-ticarət gəlirləri və vergi: bilməli olduqlarınız

Son yenilənmə: noyabr 2026. eBay, Amazon, Etsy və ya Shopify vasitəsilə xaricə satış edən çoxlu azərbaycanlı eyni sualı verir: bu gəlirdən Azərbaycanda vergi ödəmək lazımdırmı və necə? Bu məqalə Dövlət Vergi Xidmətinin (DVX) rəsmi bukletlərinə və «Sual-cavab» bölməsindəki izahlara əsaslanan ümumi icmaldır. Hər fakt üçün mənbə linki var. Vergi vəziyyəti hər şəxs üçün fərqlidir, ona görə də qərar verməzdən əvvəl mütləq mühasib və ya vergi məsləhətçisi ilə danışın.

Vacib xəbərdarlıq: bu məqalə vergi və ya hüquqi məsləhət deyil. Qanunvericilik dəyişir, mətn isə yazıldığı tarixdəki rəsmi mənbələri əks etdirir. Dəqiq cavab üçün DVX-nin Çağrı Mərkəzinə (195-1) və ya qeydiyyatda olduğunuz vergi orqanına müraciət edin.

Xaricə onlayn satış edən fiziki şəxs vergi ödəməlidirmi?

Bəli, əgər Azərbaycanın vergi rezidentisinizsə. DVX-nin izahına görə rezident fiziki şəxsin həm Azərbaycanda, həm də xaricdə təqvim ili ərzində əldə etdiyi bütün gəlir, vergidən azad edilən gəlir istisna olmaqla, Azərbaycanda vergiyə cəlb olunur. Xaricdə ödənilmiş vergi müəyyən şərtlərlə Azərbaycanda hesablanan vergidən çıxıla bilər.

Bu izah DVX-nin «Sual-cavab» bölməsindədir (sual ID 7878, 16.03.2023, Vergi Məcəlləsinin 13, 99, 101, 127 və 149-cu maddələri əsasında): taxes.gov.az, Sual-cavab. Xaricdə ödənilmiş verginin nəzərə alınması üçün DVX «DTA-02» formasından istifadəni göstərir. Yəni gəlirin eBay və ya Amazon kimi xarici platformadan gəlməsi onu avtomatik olaraq vergidən azad etmir.

Oxşar sual DVX-yə YouTube gəliri ilə bağlı da verilib. Cavabda bildirilir ki, hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxslərin vergiyə cəlb edilən gəlirindən 20% vergi tutulur (sual ID 9057, 07.02.2024, Vergi Məcəlləsinin 101.3-cü maddəsi): taxes.gov.az, Sual-cavab.

Satışa başlamazdan əvvəl VÖEN almaq lazımdırmı?

Müntəzəm satış sahibkarlıq fəaliyyəti sayılır. DVX-nin izahlarına görə fiziki şəxs fəaliyyətə başlamazdan əvvəl vergi orqanında vergi ödəyicisi kimi uçota alınmalıdır, yəni VÖEN almalıdır. Qeydiyyat ödənişsizdir və ASAN İmza və ya SİMA ilə İnternet Vergi İdarəsi portalında onlayn aparıla bilər. Kağız ərizə ilə də mümkündür.

• Harada: e-taxes.gov.az (İnternet Vergi İdarəsi) və ya vergi orqanı və xidmət mərkəzləri.
• Nə lazımdır: şəxsiyyət vəsiqəsi və onlayn qeydiyyat üçün gücləndirilmiş elektron imza (ASAN İmza və ya SİMA).
• Nəyi seçirsiniz: qeydiyyat ərizəsində fəaliyyət növünü və vergitutma metodunu (sadələşdirilmiş vergi və ya gəlir vergisi) göstərirsiniz. 2026 bukletinə görə il ərzində yeni fəaliyyətə başlayan şəxs uçota alınma ərizəsində seçdiyi metodu tətbiq edir.

Hansı fəaliyyət kodunu seçmək və satışınızın mal satışı, yoxsa xidmət kimi təsnif olunması məsələsini mühasiblə müzakirə edin. Bu, hansı vergi rejiminin sizə açıq olduğuna birbaşa təsir edir.

Sadələşdirilmiş vergi nədir və 2% kimlərə tətbiq olunur?

Sadələşdirilmiş vergi ƏDV ödəyicisi olmayan və ardıcıl 12 aylıq dövrün istənilən ayında vergi tutulan əməliyyatlarının həcmi 200 000 manat və ondan az olan şəxslər üçün rejimdir. Ümumi fəaliyyət üzrə dərəcə ümumi hasilatın 2%-dir. Xərclər çıxılmır. Bu rejimi seçən fərdi sahibkar həmin fəaliyyət üzrə gəlir vergisi və ƏDV ödəmir.

DVX-nin «Sadələşdirilmiş vergi» bukleti (2026) əsas qaydaları belə izah edir:

• Dərəcə: malların, işlərin və xidmətlərin təqdim edilməsindən əldə edilən vəsaitdən və satışdankənar gəlirlərdən 2% (ictimai iaşə, idman mərc oyunları və lotereya üçün ayrıca dərəcələr var).
• Hədd: ardıcıl 12 aylıq dövrün istənilən ayında əməliyyatların həcmi 200 000 manatdan çox olmamalıdır.
• Bəyannamə: «Sadələşdirilmiş verginin bəyannaməsi» hər rüb, hesabat rübündən sonrakı ayın 20-dən gec olmayaraq təqdim edilir və vergi də həmin müddətdə ödənilir.
• Metod seçimi: fəaliyyətini davam etdirən şəxslər hər il 20 apreldən gec olmayaraq sadələşdirilmiş vergi bəyannaməsini və ya bu hüquqdan istifadə etməyəcəyi barədə yazılı məlumatı təqdim etməlidir. Seçilmiş metod təqvim ilinin sonunadək dəyişdirilmir.

Kimlər sadələşdirilmiş vergi ödəyicisi ola bilməz?

Bukletdə istisnalar siyahısı var. E-ticarətlə məşğul olanlar üçün ən vacibləri bunlardır: topdansatış ticarəti ilə məşğul olanlar, aksizli və məcburi nişanlanmalı mallar istehsal edənlər, qızıl, zərgərlik və xəz-dəri satanlar, lisenziya tələb olunan fəaliyyətlə məşğul olanlar. Həmçinin vergi ödəyicisi kimi uçotda olmayan şəxslərə (əhaliyə) göstərilənlərdən başqa xidmət göstərənlər də bu siyahıdadır. Sonuncu bənd xidmət satanlar, məsələn, xarici şirkətə xidmət göstərənlər üçün vacibdir. Onun sizə necə tətbiq olunduğunu mühasiblə yoxlayın.

Gəlir vergisi rejimi sadələşdirilmiş vergidən nə ilə fərqlənir?

Gəlir vergisi rejimində fərdi sahibkar gəlirdən gəliri əldə etməklə bağlı xərcləri çıxır və qalan məbləğdən 20% vergi ödəyir (Vergi Məcəlləsinin 101.3-cü maddəsi). Sadələşdirilmiş vergidə isə xərclər çıxılmadan dövriyyədən 2% ödənilir. Hansının sərfəli olması marjanızdan və xərclərinizi sənədlə təsdiq edə bilib-bilməməyinizdən asılıdır.

Göstərici	Sadələşdirilmiş vergi	Gəlir vergisi (fərdi sahibkar)
Vergi bazası	Ümumi hasilat (xərclər çıxılmır)	Gəlir minus sənədləşdirilmiş xərclər
Əsas dərəcə	2%	20%
Bəyannamə	Rüblük, növbəti ayın 20-dək	İllik, növbəti ilin 31 martınadək (DVX izahlarına görə)
Kimə uyğun ola bilər	Aşağı marjalı, xərcləri sənədləşdirmək çətin olan satışlar	Xərcləri tam sənədləşdirilən, sənədli xərcləri yüksək olan biznes

Mənbələr: DVX bukleti, 2026, DVX Sual-cavab, ID 9057. DVX-nin həmin cavabında həmçinin qeyd olunur ki, orta aylıq muzdlu işçi sayı azı 3 nəfər olan və sosial sığorta borcu olmayan mikro sahibkarlıq subyekti fərdi sahibkarların sahibkarlıq gəlirinin 75%-nə güzəşt tətbiq edilir (Vergi Məcəlləsinin 102.1.30-cu maddəsi). Güzəştin şərtlərini mühasiblə yoxlayın.

Nümunə (yalnız riyazi illüstrasiya): rüb ərzində ümumi hasilat 10 000 manatdırsa, sadələşdirilmiş vergi 2% × 10 000 = 200 manat olur. Bu, mənfəətinizdən asılı deyil. Gəlir vergisində isə nəticə sənədləşdirilmiş xərclərinizdən asılıdır.

Sosial sığorta və icbari tibbi sığorta haqları nə qədərdir?

DVX-nin 2026 bukletinə görə sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxs gəlirin, xərclər çıxılmadan, 2%-i miqdarında məcburi dövlət sosial sığorta haqqı hesablayır. Bu haqq minimum aylıq əməkhaqqının 15%-indən az, 100%-indən çox olmamalıdır. 2025-ci il 1 yanvardan minimum əməkhaqqı 400 manat olduğu üçün aylıq haqq 60–400 manat aralığındadır.

• Sosial sığorta: hər ay üzrə növbəti ayın 15-dək, yalnız nağdsız qaydada ödənilir. Rüb bitdikdən sonra növbəti ayın 20-dək «Muzdlu işlə əlaqədar ödəmə mənbəyində tutulmalar üzrə vahid bəyannamə (hesabat)» və ya fəaliyyət olmadıqda arayış təqdim edilir.
• İcbari tibbi sığorta: fərdi sahibkar hər ay üçün minimum aylıq əməkhaqqının 4%-i miqdarında haqq hesablayır.
• Güzəşt: sadələşdirilmiş vergi ödəyən mikro sahibkar fiziki şəxs özünə görə ödədiyi rüblük sosial sığorta haqqının 25%-ni 2024-cü il 1 yanvardan 3 il müddətinə rüblük sadələşdirilmiş vergi öhdəliyindən çıxa bilər.

Mənbə: DVX, «Sadələşdirilmiş vergi», 2026.

Payoneer və xarici hesablar barədə vergi orqanına məlumat vermək lazımdırmı?

Bu məsələni mütləq mühasiblə dəqiqləşdirin. Vergi Məcəlləsinə edilmiş dəyişikliyə görə vergi ödəyiciləri sahibkarlıq fəaliyyəti məqsədləri üçün qeyri-rezident kredit təşkilatlarında və ya qeyri-rezident bank əməliyyatı aparan şəxslərdə açılmış hesablar barədə məlumatı həmin hesablar üzrə əməliyyatlara başlayanadək vergi orqanına təqdim etməlidir.

Bu tələb Milli Məclisin qəbul etdiyi dəyişiklik qanununda yer alır (meclis.gov.az, 677-VIQD). Bu hesablarla bağlı elektron xidmətlər isə DVX saytında göstərilir (taxes.gov.az). Payoneer balansının bu anlayışa daxil olub-olmadığını rəsmi mənbədə birmənalı təsdiqləyə bilmədik. Ona görə də Payoneer və ya digər xarici hesab açmısınızsa, bu barədə mühasibinizdən və ya vergi orqanından yazılı izah alın.

Praktik tövsiyə: marketpleys hesabatlarını (eBay, Amazon payout reports), Payoneer çıxarışlarını və yerli bank köçürmələrini hər ay saxlayın. Gəlir və xərcləri sübut edən sənədlər hansı rejimi seçməyinizdən asılı olmayaraq lazımdır.

Rəqəmsal xidmətlərə ƏDV satıcıya aiddirmi?

Birbaşa yox. DVX-nin «Rəqəmsal iqtisadiyyat üzrə vergitutma» səhifəsi əsasən Azərbaycanda istehlakçılara internet vasitəsilə rəqəmsal xidmət göstərən qeyri-rezidentlərin ƏDV qeydiyyatından bəhs edir. Sizin xaricə mal satışınız bu qaydaların əsas mövzusu deyil. Amma platforma haqlarının fakturalarında ƏDV görsəniz, bunun səbəbi bu qaydalar ola bilər.

Həmin səhifədəki siyahıda ƏDV məqsədləri üçün uçota alınmış qeyri-rezidentlər, o cümlədən 01.09.2026 tarixi ilə EBAY MARKETPLACES GMBH göstərilir (taxes.gov.az, Rəqəmsal iqtisadiyyat). Platforma fakturalarınızda ƏDV-nin necə əks olunduğunu mühasibinizlə yoxlayın.

Onlayn satıcılar vergi ilə bağlı ən çox hansı səhvləri edir?

Ən çox rast gəlinən səhvlər gəlirin xaricdən gəldiyi üçün vergiyə cəlb olunmadığını düşünmək, VÖEN-i satış artdıqdan sonra almaq, bəyannamə tarixlərini qaçırmaq və sənədləri saxlamamaqdır. Bunların hər biri sonradan maliyyə sanksiyalarına və ya faizlərə səbəb ola bilər.

• «Pul Payoneer-də qalıb, deməli gəlir deyil» yanaşması. Vergi öhdəliyi pulun hansı hesabda olmasından asılı olaraq yaranmır. Bunu mühasibinizlə dəqiqləşdirin.
• Fəaliyyət olmayan rüblərdə arayış təqdim etməmək.
• Xərcləri sənədləşdirmədən gəlir vergisi rejimini seçmək.

Sanksiyalar barədə DVX-nin ayrıca «Maliyyə sanksiyaları, faizlər və digər məsuliyyət tədbirləri» bukleti var (bukletdə istinad).

Vergi məsələsini düzgün qurmaq üçün addımlar

Ən təhlükəsiz yol satışa başlamazdan əvvəl mühasiblə görüşmək, VÖEN almaq, vergitutma metodunu şüurlu seçmək və bütün daxilolmaların sənədlərini saxlamaqdır. Aşağıdakı ardıcıllıq ümumi istiqamət verir. Fərdi vəziyyətiniz üçün mütəxəssis təsdiqi şərtdir.

1. Mühasib və ya vergi məsləhətçisi ilə fəaliyyətinizi (mal satışı, xidmət, dropshipping) təsnif edin.
2. e-taxes.gov.az üzərindən fərdi sahibkar kimi qeydiyyatdan keçin və vergitutma metodunu seçin.
3. Bəyannamə tarixlərini təqvimə qeyd edin: sadələşdirilmiş vergi üçün rüblük 20-si, sosial sığorta ödənişi üçün aylıq 15-i.
4. Xarici hesablar barədə məlumat vermə öhdəliyini dəqiqləşdirin.
5. Marketpleys və ödəniş hesabatlarını aylıq arxivləşdirin.

Gəlirin hansı hesaba düşdüyünü bilmək vergi uçotunun ilk addımıdır. Ödəniş xidmətləri barədə: /bloqlar/payoneer-paypal-stripe-wise-azerbaycanda-hansi-isleyir-573. ABŞ-da şirkət açmağı düşünürsünüzsə, iki ölkədəki öhdəliklər barədə: /bloqlar/amazon-ucun-abs-da-llc-acmaq-lazimdirmi-577. Başlanğıc büdcəsini hesablamaq üçün: /bloqlar/e-ticarete-baslamaq-ucun-ne-qeder-pul-lazimdir-578.

E-ticarəti sistemli öyrənmək istəyirsinizsə, e-ticarət kursu, eBay kursu və Shopify kursu səhifələrinə baxın. Kurslarımız satış bacarıqlarını öyrədir. Vergi məsləhəti isə lisenziyalı mühasibin işidir.

Tez-tez verilən suallar

eBay və ya Amazon gəlirindən Azərbaycanda vergi ödəmək lazımdırmı?

DVX-nin izahına görə Azərbaycanın vergi rezidenti olan fiziki şəxsin həm ölkədə, həm də xaricdə əldə etdiyi bütün gəlir, azad edilən gəlirlər istisna olmaqla, Azərbaycanda vergiyə cəlb olunur. Gəlirin xarici platformadan gəlməsi onu vergidən azad etmir. Dəqiq öhdəliyi mühasiblə müəyyənləşdirin.

Sadələşdirilmiş vergi 2% hansı dövriyyəyə qədər tətbiq olunur?

DVX-nin 2026 bukletinə görə ƏDV ödəyicisi olmayan və ardıcıl 12 aylıq dövrün istənilən ayında əməliyyatlarının həcmi 200 000 manat və ondan az olan şəxslər sadələşdirilmiş vergi ödəyə bilər. Ümumi fəaliyyət üzrə dərəcə xərclər çıxılmadan hasilatın 2%-dir.

VÖEN-i onlayn almaq olarmı?

Bəli. DVX-nin izahına görə fiziki şəxs vergi orqanına getmədən, gücləndirilmiş elektron imza, o cümlədən ASAN İmza ilə İnternet Vergi İdarəsi portalında (e-taxes.gov.az) vergi uçotuna alına bilər. Qeydiyyat ödənişsizdir, kağız ərizə ilə də mümkündür.

Fərdi sahibkar sosial sığortaya nə qədər ödəyir?

2026 bukletinə görə fərdi sahibkar gəlirin, xərclər çıxılmadan, 2%-i miqdarında sosial sığorta haqqı hesablayır. Haqq minimum əməkhaqqının 15%-indən az, 100%-indən çox olmamalıdır. Minimum əməkhaqqı 400 manat olduğu üçün bu, aylıq 60–400 manat deməkdir.

Bu məqalə mühasibi əvəz edirmi?

Xeyr. Bu məqalə rəsmi DVX mənbələrinə əsaslanan ümumi icmaldır və vergi məsləhəti deyil. Fəaliyyətinizin təsnifatı, vergi rejimi və xarici hesablarla bağlı öhdəliklər üçün lisenziyalı mühasib və ya DVX Çağrı Mərkəzi (195-1) ilə məsləhətləşin.